Wat is pyometra?
Pyometra is een baarmoederontsteking die wordt veroorzaakt door bacteriën. De bacteriën komen meestal via de vagina in de baarmoeder terecht, vooral tijdens of na de loopsheid. De loopsheid is de fase in de cyclus van de teef waarin ze vruchtbaar is en gedekt kan worden door reuen. Tijdens deze periode produceert de teef het hormoon progesteron, dat het baarmoederslijmvlies voorbereidt op een mogelijke zwangerschap. Als er geen bevruchting plaatsvindt, blijft het slijmvlies verdikt en vormt het een ideale voedingsbodem voor bacteriën. De bacteriën vermenigvuldigen zich in de baarmoeder en produceren pus, dat zich ophoopt in de baarmoederholte. Dit kan leiden tot ernstige verwijding van de baarmoeder, die op de omliggende organen drukt en pijn, koorts en problemen met de bloedsomloop veroorzaakt. Als de baarmoeder scheurt of opengaat, kan de pus in de buikholte of in de bloedbaan terechtkomen en leiden tot levensbedreigende buikvliesontsteking of bloedvergiftiging.
Wat zijn de symptomen van pyometra?
De symptomen van pyometra kunnen variëren afhankelijk van de ernst en het stadium van de ziekte. De meest voorkomende symptomen zijn
- Toegenomen dorst en plassen
- Verlies van eetlust en gewichtsverlies
- lusteloosheid en zwakte
- Braken en diarree
- Koorts en rillen
- Vaginale afscheiding (bloederig, etterig of slijmerig)
- Gezwollen buik
- Pijn in de onderbuik
De symptomen treden meestal op binnen vier tot acht weken na de laatste loopsheid, maar kunnen ook eerder of later optreden. Sommige teven vertonen weinig of geen symptomen, wat de diagnose kan bemoeilijken.
Hoe wordt pyometra vastgesteld?
Als je een of meer van de bovenstaande symptomen bij je teef opmerkt, moet je zo snel mogelijk een dierenarts raadplegen. De dierenarts zal je hond grondig onderzoeken en een aantal tests uitvoeren om pyometra uit te sluiten of te bevestigen. Deze omvatten
- een bloedonderzoek om te controleren op tekenen van ontsteking, bloedarmoede en nierfunctie
- een urineonderzoek om een urineweginfectie uit te sluiten of te behandelen
- een echografie om de grootte en vorm van de baarmoeder te beoordelen en pusophoping op te sporen
- een röntgenfoto om de grootte van de baarmoeder te meten en andere oorzaken van een opgezette buik uit te sluiten
- een baarmoederpunctie om een pusmonster te nemen en de bacterie te identificeren.
Hoe wordt pyometra behandeld?
De behandeling van pyometra hangt af van de toestand van de teef en de wensen van de eigenaar. De veiligste en meest effectieve methode is het operatief verwijderen van de baarmoeder en eierstokken (castratie). Dit is een noodprocedure die zo snel mogelijk moet worden uitgevoerd om het risico op complicaties te minimaliseren. De teef krijgt antibiotica en pijnstillers voor, tijdens en na de operatie. Het herstel duurt meestal enkele dagen tot weken, afhankelijk van de ernst van de ziekte van de teef.
Een alternatieve behandelmethode is medicamenteuze therapie, die alleen in bepaalde gevallen kan worden toegepast. Hierbij wordt de teef behandeld met hormonen om de samentrekkingen van de baarmoeder te stimuleren en de pus uit te drijven. Dit werkt echter alleen als de baarmoeder nog niet te ver is uitgezet en de baarmoederhals nog open is. Behandeling met medicijnen is minder betrouwbaar en heeft een hoger risico op bijwerkingen en terugval. Bovendien moet de teef regelmatig gecontroleerd worden door de dierenarts om het succes van de therapie te beoordelen. Als de behandeling met medicijnen niet aanslaat of als er complicaties optreden, moet de teef alsnog geopereerd worden.
Hoe kan pyometra worden voorkomen?
De enige manier om pyometra te voorkomen is door de teef te castreren voor de eerste of na de laatste loopsheid. Hierdoor stopt de productie van progesteron en wordt de baarmoeder niet langer voorbereid op een zwangerschap. Castratie heeft ook veel andere voordelen voor de gezondheid en het gedrag van de teef, zoals
- vermindering van het risico op borstkanker, eierstokkanker en baarmoederkanker
- voorkomen van ongewenste puppy's en lastige reuen
- vermindering van agressie, dominantie en markeergedrag
- een verbetering van de levenskwaliteit en levensverwachting
Als je je teef niet wilt of kunt laten steriliseren, laat haar dan regelmatig controleren door de dierenarts en let op tekenen van pyometra. Als je je teef wilt laten dekken, doe dit dan alleen onder deskundig toezicht en alleen met gezonde en gevaccineerde reuen.